Định nghĩa

1. Tính từ:
   • (Chỉ người, phương tiện) qua lại nhộn nhịp, nối tiếp nhau đông đúc và tấp nập: Miêu tả cảnh nhiều người hoặc vật di chuyển liên tục, tạo nên không khí sôi động, đông vui.
   • (Chỉ âm thanh) trầm bổng, hòa quyện vào nhau một cách du dương: Miêu tả âm thanh, thường là nhạc điệu hoặc tiếng nói, cao thấp hòa quyện, ngân nga liên tiếp.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ (chỉ sự nhộn nhịp):
  • Phố cổ vào dịp lễ hội thật dập dìu người qua lại.
  • Cảnh dập dìu tài tử giai nhân trong thơ Nguyễn Du thật sống động.
• Tính từ (chỉ âm thanh):
  • Tiếng đàn tranh dập dìu hòa cùng giọng hát ngân nga.
  • Trong đêm khuya, vẳng nghe tiếng sáo thổi dập dìu.

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng trong văn chương, thơ ca: Từ này thường xuất hiện trong ngữ cảnh văn học, miêu tả mang tính hình tượng và gợi cảm cao, ít dùng trong khẩu ngữ hàng ngày.
  • Cảnh sắc mùa xuân với ong bướm dập dìu.
• Kết hợp để nhấn mạnh sự liên tục, đông đúc: Thường đi kèm với các từ chỉ sự di chuyển như "đi lại", "qua lại", "tấp nập".
  • Dòng người dập dìu kéo về lễ hội.

Biến thể và từ gần giống

• Tấp nập (tính từ): đông đúc, qua lại liên tục (nhấn mạnh mật độ và tần suất, ít hàm chứa sự du dương như "dập dìu").
• Nhộn nhịp (tính từ): ồn ào, sôi động vì đông người và nhiều hoạt động.
• Du dương (tính từ): (chỉ âm thanh, âm nhạc) nghe êm tai, trầm bổng.

Từ đồng nghĩa

• Qua lại nườm nượp: Di chuyển thành dòng liên tục và đông đúc.
• Âm thanh trầm bổng: Âm thanh có độ cao thấp hài hòa, ngân nga.

Thành ngữ liên quan

• Dập dìu tài tử giai nhân: Thành ngữ kinh điển lấy từ "Truyện Kiều", miêu tả cảnh nam thanh nữ tú, người đẹp kẻ tài qua lại tấp nập, tạo nên một khung cảnh lộng lẫy, vui tươi.
  • Lễ hội hoa xuân với cảnh dập dìu tài tử giai nhân.

1. tt. 1. (Người) qua lại, nối đuôi nhau nhộn nhịp và đông vui: Người dập dìu đi lại khắp các ngả phố Dập dìu tài tử giai nhân (Truyện Kiều). 2. (âm thanh) trầm bổng, quyện vào nhau: Tiếng đàn, tiếng sáo dập dìu ngân nga.